Мұнай-газ ісі
саласындағы докторантура бағдарламасы

Осы курс аясында бұрғылау және мұнай өндіруге қатысты негізгі тақырыптар қарастырылады. Өндіруге арналған бөлімде мұнай және газ ұңғымаларынан өндіруді жобалау, бағалау және оңтайландыру үшін қолданылатын өндіру технологияларының негізгі қолдану салалары талданады.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Ұңғымаларды жоспарлаудың мақсаттарын және оларды жобалаудың жалпы үдерісін түсіну.
2. Қабат қысымын және жыныстардың жарылу градиентін болжау немесе анықтаудың әртүрлі әдістерін қолдану.
3. Бұрғылау жұмыстарының негізгі элементтерін, соның ішінде бұрғылау ерітіндісін, цементтеуді, шегендеу колонналарын, бұрғылау тізбегін және ұңғыма профилін жобалау.
4. Ұңғыма, құбыржолдар және жерүсті нысандары сияқты жүйе элементтерінің жұмысын сипаттайтын негізгі теңдеулерді және олардың басты параметрлерін талдау.

Ғылыми зерттеу жоспарын студент семестрдің басында бағдарлама жетекшісімен немесе ғылыми жетекшімен бірлесіп әзірлейді және қол жеткізуге болатын зерттеу мақсаттарын анықтайды. Семестр соңында студент ғылыми-зерттеу есебін ұсынады, ол бағдарлама жетекшісі немесе ғылыми жетекші (тағайындалған жағдайда) тарапынан (сынақтан өтті/сынақтан өтпеді) қағидаты бойынша бағаланады. «Орындау барысында» деген баға студенттің транскриптіне енгізіліп, онда сақталады; кредиттер диссертация талаптары сәтті орындалғаннан кейін беріледі.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Осы пәнге сәйкес академиялық жазбаны тәжірибеде қолдану және рецензиялау үдерісіне қатысу дағдыларын дамыту.
2. Ғылыми зерттеудің құрылымын дайындау және әзірлеу.

Статистика курсы құрлықтағы және теңіздегі мұнай-газ және тау-кен өнеркәсібінде қолданылатын статистикалық әдістер мен деректерді талдау тәсілдеріне бағытталған. Курс докторанттарға құрлықтағы және теңіздегі мұнай-газ және тау-кен салаларына қатысты әртүрлі деректер түрлері мен зерттеу нәтижелерін жинау, талдау, түсіндіру және ұсыну бойынша практикалық дағдылар мен теориялық білім береді. Курс аясында әртүрлі деректер түрлері қарастырылып, қолданылып, бұл докторанттардың зерттеу қызығушылықтарының кең ауқымын қамтуға мүмкіндік береді. Стандартты статистикалық әдістермен қатар, курс кеңістіктік статистиканың жекелеген аспектілерімен таныстырады. Пәнді меңгеру барысында ғылыми зерттеу жүргізу және ғылыми жарияланымдарды дайындау дағдылары да нығайтылады. Курс докторанттардың зерттеу мүдделеріне бағытталған, бұл оларға алған білімдерін тәжірибеде қолдануға және қорытынды жобаларда өз зерттеулерінің нәтижелерін көрсетуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, курста пәнаралық зерттеу қағидаттары ілгерілетіліп, докторанттарға мұнай-газ және тау-кен саласының әртүрлі бағыттарынан алынған статистикалық талдаудың түрлі аспектілерін ескеруге және біріктіруге жағдай жасалады.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Статистикалық деректерге барлау және сипаттамалық талдау жүргізу.
2. Регрессиялық әдістерді қолдана отырып, статистикалық өзара байланыстарды талдау.
3. Айырмашылықтарды сандық тұрғыдан салыстыру және статистикалық деректерді визуализациялау.

Бұл курс докторанттарға өздерінің таңдалған зерттеу бағыты мен докторлық диссертация тақырыбы бойынша ғылыми әдебиеттермен тереңірек танысуға көмектеседі. Курс зерттеу ұсынысын дайындауға бағытталған.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Өз зерттеу саласындағы қолданыстағы ғылыми дереккөздер мен материалдарды бағалау және сыни тұрғыдан талдау.
2. Тақырыптар мен тиісті ішкі тақырыптар бойынша құрылымдалған, логикалық тұрғыдан жүйеленген әдебиеттерге шолу жасау.
3. Зерттеу сұрағын нақты әрі бірізді түрде тұжырымдау.
4. Белгілі бір әдіснаманы немесе зерттеу әдістерінің үйлесімін таңдауды дәлелді түрде негіздеу..

Курс резервуарларды жобалаудың іргелі тұжырымдамаларына кіріспені қамтиды. Мұнда қорларды анықтау және мұнай мен газ қорларын бағалаудың әртүрлі әдістері; мұнай және газ резервуарларының әртүрлі типтері үшін материалдық баланс теңдеулері; суқоймаларын анықтау және жіктеу, сондай-ақ су келудің базалық ұғымдары; ұңғымалардың әрекеті және өнімділік индексін есептеу; өндірістің төмендеуін талдау; мұнайды жетілдіріп өндіру әдістері және мұнай бергіштікті арттыру әдістері қарастырылады.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Резервуарларды жобалаудың күрделі міндеттерін шешу барысында тереңдетілген түсінікті қолдана отырып, резервуар сипаттамаларын бағалау.
2. Заманауи әдістер мен құралдарды пайдалана отырып, резервуардағы көмірсутектердің бастапқы қорларын бағалау.
3. Әртүрлі талдау әдістерін қолдану арқылы резервуар жұмысына баға беру.

Бұл курста кеуекті ортадағы сұйықтық ағынының түрлері мен механизмдері қарастырылады. Ағындарды жіктеу және сұйықтықтың кеуекті орта арқылы қозғалу үдерістерін сипаттау зерделенеді. Сұйықтық ағынының өзара байланыстарын анықтайтын сақталу заңдары, сондай-ақ кеуекті ортадағы орнықпаған сұйықтық ағынының теңдеулері егжей-тегжейлі талданады. Сонымен қатар сызықтық, радиалды және сфералық жүйелердегі орныққан, псевдоорныққан және орнықпаған ағын түрлері қарастырылып, талдау жүргізіледі.
Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Сұйықтық ағынының әртүрлі типтері мен деңгейлерін жіктеу.
2. Кеуекті ортада ағын потенциалын, ағын функцияларын және эквипотенциалдық сызықтарды қолдану.
3. Микроскопиялық және макроскопиялық сақталу теңдеулерін шығару.
4. Адвекция–дисперсия теңдеуін әзірлеу.
5. Сұйық, газ және көпфазалы жүйелер үшін диффузиялық теңдеулерді шешу.
6. Кеуекті ортадағы екіфазалы сұйықтық ағыны үшін Бакли – Леверетт теориясын және Уэлч әдісін қолдану.

Бұл курс аясында студенттердің химиялық, жылулық және еріткіштік мұнайбергіштікті арттыру әдістерінің (EOR) тиімділігін талдау дағдыларын дамытуға бағытталған әртүрлі тұжырымдамалар мен әдістер ұсынылады. Курста әрбір әдістің тиімділігін айқындайтын механизмдер, сондай-ақ оларды жетілдіру, оңтайландыру және нәтижелілігін арттыру жолдары қарастырылады және талданады.
Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Кеуекті ортадағы ығыстырудың макро- және микроскопиялық тиімділік параметрлерін талдау.
2. Ығыстыру тиімділігін арттыру әдістерін ұсыну.
3. Мұнай қабатының жағдайына қарай мұнайбергіштікті арттырудың қолайлы әдісін алдын ала іріктеу.
4. Мұнайбергіштікті арттырудың әртүрлі әдістерінің негізгі элементтерін жобалау, сондай-ақ негізгі басқарушы механизмдер мен параметрлерді талдау.
5. Мұнай кен орындарында мұнайбергіштікті арттыру әдістерін қолдану тиімділігін жақсарту бойынша ұсынымдар қалыптастыру.

Бұл курста коллекторларды модельдеудің әртүрлі аспектілері қарастырылады және талданады. Коллекторлардағы флюид ағынының негізгі теңдеулері, оларды сандық модельдеу және мұнай қалдықтары модельдері мен композициялық тәсілді қолдана отырып шешу әдістері талқыланады. Зертханалық сабақтар барысында тиісті коммерциялық симуляторларды пайдалана отырып, әртүрлі практикалық мысалдар шешіледі.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Мұнай-газ өнеркәсібіндегі коллекторды модельдеудің маңызын түсіну.
2. Масса мен импульстың сақталу теңдеулерін, сондай-ақ энергия балансының теңдеулерін шығару.
3. Бірфазалы және көпфазалы ағын кезіндегі флюид қозғалысын анықтайтын физикалық заңдарды түсіндіру.
4. Соңғы айырымдар әдісін қолдана отырып, теңдеулер жүйесін дискреттеу және оларды шешу.
5. Суландыру үдерістерін модельдеу үшін коллектор модельдерін құрастыру қабілетін көрсету.
6. Коллекторды модельдеу зерттеулерінде параметрлерді баптау арқылы практикалық тәжірибе жинақтау.
7. Коллекторды модельдеу бойынша білім мен дағдыларды күрделі практикалық міндеттерді шешу үшін қолдану.
8. Әртүрлі тәсілдерді пайдалана отырып, кешенді коллектор модельдеу жобасын орындау, нәтижелерді талдау, есеп дайындау және 2–3 студенттен тұратын топ құрамында нәтижелерді ұсыну қабілетін көрсету (қорытынды жоба).

Бұл курстың мазмұны мұнай-газ өнеркәсібінде қалыптасатын деректер жиынтықтарын әртүрлі аналитикалық әдістерді қолдана отырып талдауға бағытталған. Курсты аяқтағаннан кейін студенттер деректер аналитикасының іргелі қағидаттарын түсініп, әртүрлі аналитикалық әдістерді меңгереді. Алынған білім мен дағдылар түлектерге мұнай-газ инженері немесе зерттеуші ретінде өндірістік және академиялық ортада кәсіби қызметке жылдам бейімделуге мүмкіндік береді.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. «Цифрлық кен орны» тұжырымдамасының рөлі мен мақсаттарын түсіну.
2. Цифрлық кен орны шеңберінде жүйелік ойлауды және цифрлық технологияларды қолдануды түсіндіру.
3. Мұнай-газ саласына қатысты деректерді алу және басқару қабілетін көрсету.
4. Статистика және деректерді талдау саласындағы базалық білім мен дағдыларды меңгеру.
5. Деректер аналитикасы модельдерін құру және тестілеу үшін бағдарламалау дағдыларын дамыту.
6. Нақты өндірістік жағдайларға жақын қолданбалы міндеттерді шешу үшін модельдерді баптаудың практикалық тәжірибесін алу.
7. Мұнай-газ саласындағы деректер аналитикасы міндеттерін және әлеуетті модельдерді айқындау.
8. Әртүрлі деректер жиынтықтарын пайдалана отырып, күрделі деректер аналитикасы міндеттерін шешу қабілетін көрсету.