Жер туралы ғылымдар саласындағы ғылым магистрі

Бұл курс кен орындарының, әсіресе металдық пайдалы қазбалар кен орындарының кіріспесін, жіктелуін, таралуын және сипаттамасын қамтиды. Курста кен орындары типтерінің плиталардың белгілі бір тектоникалық жағдайларымен байланысы және олардың генезисі қарастырылады. Студенттер классикалық мысалдар негізінде әлемнің әртүрлі аймақтарындағы пайдалы қазбалар кен орындарының қалыптасу процестері (геологиялық процестер) туралы кешенді түсінік алады. Сондай-ақ курс Қазақстан мен Орталық Азияға тән металлогендік жүйелерді бақылаушы арнайы геологиялық жағдайлар мен геологиялық-геохимиялық факторларды және Қазақстанның металлогендік провинцияларын қамтиды. Зертханалық жұмыстар әртүрлі талдамалық әдістер мен қолданбалы геохимияны пайдалана отырып, кен геологиясындағы кен орындарын түсінуге бағытталған. Кен минералдары, олардың қалыптасу реттілігі мен текстуралары өтетін және шағылысқан жарықтағы микроскопия, сондай-ақ тұтас жыныс геохимиясы (Whole Rock), микроэлементтер мен сирек жер элементтерін талдау, минералхимия, изотоптық зерттеулер және флюидтік қосындыларды талдау әдістері арқылы зерттеледі. Зертханалық сабақтарда ТІЖТҒ зертханалары мен Ұжымдық пайдалану орталығында қолжетімді құралдардың басым бөлігі қолданылады. 

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Ірі металлогендік жүйелердің қалыптасуын бақылайтын және осы кен орындарының түзілуіне әкелетін негізгі геологиялық және геохимиялық процестерді зерделеу.
2. Қазіргі заманғы петрографиялық және геохимиялық талдау әдістерін қолдана отырып, кенді және гидротермалды өзгерген үлгілерді сипаттау және жіктеу.
3. Минералдар, тау жыныстары және Қазақстан өңірлері жіктемелері негізінде кен орындарының типтерін, геологиялық барлау стратегияларын және кенді өңдеу ерекшеліктерін анықтау.
4. Кен орындарын іздеу, сипаттау және түсіну үшін геологиялық білімді, сондай-ақ сыналған және жаңа геоғылымдық зерттеу әдістерін қолдану.

Бұл курс мұнайдың түзілуі мен таралу теориясына кіріспені, сондай-ақ көмірсутектерді іздеу және барлау мен мұнай коллекторларын игеру кезінде қолданылатын заманауи құралдар мен әдістерді қамтиды. Келесі тақырыптар қарастырылады: мұнайтуындаушы жыныстар (минералогиялық құрамы, органикалық көміртек мөлшері), кероген (түзілуі, құрамы, типтері және органикалық диагенез бен катагенез үдерісіндегі эволюциясы), керогеннен мұнай мен газдың генерациясы, олардың туындаушы жыныстардан сығылып шығуы және коллекторларға миграциясы, коллектор жыныстар, мұнай (құрамы, физикалық қасиеттері, жетілу үдерісіндегі өзгерістер, биомаркерлер, жетілу көрсеткіштері), тұзақтар мен экрандар (жабындар), шөгінді бассейндер, мұнай жүйелері, мұнай мен газды іздеу және барлау әдістері, флювиалды, дельталық және карбонатты ортаға басымдық бере отырып коллектор типтеріне кіріспе, жерасты картографиялау әдістерінің негіздері, қорларды бағалау, сондай-ақ өндіру әдістерін, өндірудің таралуын және мұнай бергіштікті арттыру әдістерін бақылайтын геологиялық факторлар.

Курс бойынша оқыту нәтижелері.
1. Мұнай жүйесінің элементтері мен процестерін кәсіби деңгейде талқылау және бағалау.
2. Әртүрлі коллектор типтерін тану және жерасты картографиялау құралдары мен әдістері бойынша базалық білімге ие болу, оның ішінде сейсмикалық деректер, геофизикалық каротаждар, жынысөзек, флюид қасиеттері және биомаркерлер.
3. Барлау және/немесе игеру әлеуетін бағалау және геологиямен байланысты өндіру мүмкіндіктері мен мәселелерін анықтау.
4. Жеке және топтық жобалар барысында ғылыми бақылау, ғылыми коммуникация (ауызша, презентациялық және жазбаша), сондай-ақ командалық жұмыс дағдыларын дамыту.

Бұл курс флювиалды, көлдік, дельталық, толқындық, жағалаулық және терең сулы теңіздік ортада қалыптасқан шөгінді жүйелерге арналған заманауи шолуды ұсынады. Дәріс материалы талқылауларды, практикалық жаттығуларды, жынысөзекті зерттеуді және далалық зерттеулерді, сондай-ақ жерасты жағдайларындағы жұмыстарға негіз ретінде пайдаланылатын заманауи аналогтар мен ашылуларды талдауды қамтиды. Шөгінді жиналу процестерімен, шөгінді жиналу жағдайларымен және шөгінді элементтердің архитектурасымен танысқаннан кейін, осы жүйелермен байланысты минералдық және энергетикалық ресурстардың орналасуын седиментологиялық бақылауды түсінуге бағытталған семинарлар өткізіледі. Шөгінді жиналу кезеңіндегі аккумуляция процестерімен қатар, флюидтердің миграциясы мен минералдануды қоса алғанда, постседиментациялық процестер де қарастырылады. Ерекше назар шөгінділерде кездесетін ресурстарға, соның ішінде мұнай, уран, мыс, энергетикалық минералдар мен сирек жер элементтеріне, сондай-ақ шөгінділердегі геотермалдық жүйелерге және шөгінді бассейндердегі көміртекті сақтау стратегияларына аударылады.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Ашылулар мен жер қойнауы деректері негізінде шөгінді жиналу жүйелерінің әртүрлі түрлерін тану.
2. Перспективалы аймақтарды (fairways) айқындау және плей тұжырымдамаларын (play concepts) қалыптастыру дағдыларын дамыту.
3. Шөгінді жыныстарды және шөгінді жыныстарда орналасқан ресурстарды сипаттау мен жіктеуге арналған дәстүрлі және заманауи құралдармен танысу.
4. Ресурстардың таралуына әсер ететін геологиялық факторларды, сондай-ақ әртүрлі өндіру (қайтару) әдістеріне ықпал ететін геологиялық бақылауларды сыни тұрғыдан талдау.

Бұл курс Жер туралы ғылымдарда деректерді түсіндіру және біріктіру үшін қажетті жоғары температуралы геохимия бойынша тереңдетілген теориялық білім береді. Сонымен қатар талдамалық әдістер, олардың қолдану салалары мен әрбір әдістің шектеулері, сондай-ақ деректерді талдау мәселелері қарастырылады. Курстың соңында әртүрлі изотоптық жүйелердің негіздері оқытылады.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Геохимияның негізгі қағидаттарын және аналитикалық әдістерді сипаттау.
2. Үлкен көлемдегі геохимиялық деректер жиынтығын интерпретациялау.
3. Геохимиялық деректерді басқа геологиялық деректер жиынтығымен талдау және біріктіру.
4. Жер туралы ғылымдардағы изотоптық геохимияның негіздерін түсіну.

Бұл курс заманауи геофизикалық тұжырымдамаларды түсіну және сыни тұрғыдан түсіндіру үшін қажетті теориялық негіздерді, сондай-ақ көпөлшемді талдау, оңтайландыру әдістері және аппроксимация теориясы сияқты базалық математикалық әдістер бойынша тереңдетілген білімді ұсынады, сонымен бірге физикалық модельдеуді қамтиды. Бұдан бөлек, модуль аясында бақылау деректерін өңдеу үшін қажетті статистикалық әдістердің негіздері қарастырылады. Сондай-ақ курс физикалық модельдерді бағалау және компьютерлік модельдеу үшін қолданылатын сандық математика әдістерінің негізгі алгоритмдерін қамтиды.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Геофизикалық әдістердің физикалық негіздерін сипаттау.
2. Жетілдірілген геофизиканың математикалық және статистикалық тұжырымдамаларын зерделеу.
3. Стандартты геофизикалық модельдерді компьютерлік жүйелерде іске асыру, әртүрлі жүзеге асыру нұсқаларын салыстыру және бағалау.
4. Жүйелер теориясының тереңдетілген теориялық негіздерін түсіндіру және кеңістіктік-уақыттық және жиіліктік аймақтар арасындағы өзара байланысты түсіну.

Бұл курс магмалық және метаморфтық жыныстар туралы, оның ішінде олардың негізгі геохимиялық және изотоптық жүйелері жөнінде жан-жақты ақпарат береді. Курстың магмалық бөлімі магмалық жыныстардың жіктелуі мен текстураларынан, сондай-ақ магмалық денелердің құрылымынан басталады. Курс аясында магмалардың шығу тегі, генерациясы және енуі, олардың типтері, сондай-ақ әртүрлі тектоникалық шекаралар жағдайындағы жыныстардың химиялық құрамының ықтимал өзгерістері қарастырылады. Сонымен қатар курс әртүрлі тектоникалық жағдайлар мен шығу тегіне байланысты жыныстардың минералдық және петрохимиялық құрылымдарының сипаттамасына арналған. Курстың метаморфтық бөлігі метаморфизмнің фазалық тепе-теңдіктері мен термодинамикасына, сондай-ақ метаморфтық процестердің типтеріне арналған. Әртүрлі дәрежелер мен фациялардағы метаморфизм жағдайында метаморфтық жыныстардың минералдық ассоциациялары және олардың химиялық құрамындағы өзгерістер егжей-тегжейлі қарастырылады. Қорытындысында студенттер метаморфизм жағдайларын анықтау мен шектеудің заманауи әдістерімен танысады. Оқу барысында олар оптикалық микроскопты қоса алғанда, әртүрлі құралдарды пайдалана отырып, магмалық және метаморфтық жыныстарды олардың минералдық құрамы мен текстуралары негізінде түсінуді меңгереді. Химиялық деректер негізінде студенттер магмалық жыныстардың қалыптасуы мен енуінің палеотектоникалық жағдайларын түсіну бойынша тәжірибе жинақтайды. Сондай-ақ псевдосекцияларды пайдалана отырып, метаморфизм жағдайларының P–T диаграммаларын құрастыруды үйренеді. Осы модуль аясындағы апта сайынғы дөңгелек үстел форматындағы пікірталастар магмалық және метаморфтық петрология мен петрогенездің негізгі мәселелері мен өзекті тақырыптарын талқылау мен талдауға арналған.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Магмалық және метаморфтық жыныстардың минералогиялық құрамы мен текстураларының маңызын түсіндіру.
2. Далалық, микроскопиялық және химиялық деректер негізінде магмалық жыныстардың эволюциясы мен енуіне қатысатын негізгі процестерді ашып көрсету.
3. Магмалық жыныстардың негізгі ассоциацияларын, олардың сипаттамаларын түсіну және оларды нақты тектоникалық жағдайлармен байланыстыру.
4. Магмалық және метаморфтық процестерді түсіну үшін геохимиялық деректерді талдау және талдау.
5. Магмалық және метаморфтық жыныстардың қалыптасу жағдайлары мен механизмдерін анықтау (салқындау тарихы, протолит, P–T жағдайлары, деформациялар).

Бұл курс Жер литосферасын, сондай-ақ оның минералдық және энергетикалық ресурстарын түсіну үшін аса маңызды болып табылатын геологиялық, геохимиялық және геофизикалық әдістерді тереңдетіп оқытуға бағытталған. Курс модульдік құрылымда ұйымдастырылған және пайдалы қазбалар мен энергетикалық ресурстар кен орындарын іздеу мен бағалауда кеңінен қолданылатын барлау әдістерін қамтиды. Курс аясында жерасты барлау әдістері (бұрғылау және геофизикалық әдістер: гравиметриялық, магниттік, электрлік, электромагниттік және сейсмикалық зерттеулер), сондай-ақ жерүсті барлау әдістері (геологиялық және геохимиялық әдістер: тау жыныстарын, реголитті және гидрологиялық объектілерді сынамалау, сондай-ақ талдамалық тәсілдер) қарастырылады. Теориялық негіздер, деректерді жинау, оларды талдау және геологиялық тұрғыдан негізделген талдау мәселелері оқытылады. Курс екі біркүндік далалық практиканы қамтиды, оның барысында студенттер пайдалы қазбалар мен қазбалы отын кен орындарын барлау объектісінде геологиялық және геохимиялық сынамалар алады, сондай-ақ геофизикалық деректерді жинайды. Алынған деректер кейін практикалық сабақтарда өңделіп, талданып және түсіндіріледі.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Минералдық, энергетикалық және табиғи ресурстардың қалыптасуы, таралуы және өндірілуі негізінде жатқан ғылыми қағидаттарды түсіну.
2. Экономикалық маңызы бар минералдық және энергетикалық ресурстардың жалпы сипаттамаларын, соның ішінде геологиялық, геофизикалық және геохимиялық деректердегі аномалияларды анықтау және түсіндіру.
3. Беткі және жерасты барлау әдістерін ажыратып, оларды жер беті мен жер қойнауы қасиеттерін талдау және ресурстық аномалияларды тиімді анықтау үшін қолдану.
4. Әртүрлі сынамалау ортасы мен сынама алу стратегиялары үшін тиісті жерүсті және жерасты барлау әдістерін таңдау және қолдану.

Бұл курс студенттерде құрылымдық геология, кернеу мен деформация, тау жыныстарының морт және пластикалық деформация механизмдері, сондай-ақ микро-, мезо- және макродеңгейлердегі геометриясы туралы терең түсінік қалыптастырады және күрделі тектоникалық мәселелерді шешу үшін үшөлшемді ойлауды дамытады.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Тау жыныстары деформациясының әртүрлі табиғи механизмдері мен геометрияларын тереңдетілген деңгейде сыни тұрғыдан түсіну.
2. Қималар, карталар және стереографиялық проекциялар деректерін пайдалана отырып, күрделі деформациялық құрылымдарды талдау.
3. Үшөлшемді кеңістіктік ойлау дағдыларын жетілдіру.

Геологиялық далалық әдістерді қолдана отырып, шөгінді, метаморфтық немесе магмалық жыныстар таралған құрылымдық немесе седиментологиялық тұрғыдан күрделі аймақта жергілікті геологиялық құрылым мен геологиялық тарихты сипаттайтын геологиялық карта, қималар, есеп және ауызша презентация дайындау.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Пайдалы қазбаларды барлауда далалық геологиялық әдістерді қолдану.
2. Геологиялық тұрғыдан күрделі аумақ үшін геологиялық карта, геологиялық қима және есеп дайындау.
3. Жазбаша және ауызша коммуникация дағдыларын дамыту.

Бұл курс Жерді қалыптастырған ірі ауқымды деформациялық процестерді, соның ішінде плиталық тектониканы (мысалы, субдукция аймақтары мен спрединг жоталарының эволюциясы), сондай-ақ жер қыртысы мен мантия масштабындағы басқа да деформациялық процестерді (мантиялық плюмдер, ыстық нүктелер динамикасы, ірі метеориттік соққылардың әсері) терең түсінуді қамтамасыз етеді.
Курс аясында континенттік шеттердің негізгі типтерінің (белсенді және пассивті), жанартаулық доғалардың, алдыңғы және артқы доғалық бассейндердің, тұтас тау белдеулерінің және ірі континенттік шөгінді бассейндердің тектоникалық эволюциясына шолу жасалады. Сонымен қатар, салыстырмалы түрде кіші масштабта тұзды тектоника, интрузиялар тектоникасы және жылжу тектоникасы қарастырылады.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Геологиялық деректерді түсіндіру барысында плиталық тектоника теориясы мен қағидаттарын қолдану.
2. Жердің ірі ауқымды құрылымын және оның уақыт бойынша эволюциясын сипаттау.
3. Тау белдеулері мен бассейндердің құрылымын талдау және олардың қалыптасу механизмдерін талқылау.

Бұл курс студенттерді өзекті ғылыми-зерттеу міндеттерін айқындауға, таңдалған мәселе бойынша ғылыми әдебиеттерге үздіксіз шолу жүргізуге, сондай-ақ оны шешудің ықтимал жолдарын зерттеуге арналған түпнұсқалық әдістемені әзірлеу мен іске асыруға даярлауға бағытталған. Дипломдық жұмыстың тақырыбы екінші оқу жылы басталғанға дейін ғылыми жетекшімен келісу арқылы студенттің өзі тарапынан ұсынылады. Студенттер алынған нәтижелерді қорғауға және орындалған зерттеудің қорытындыларын ұсынуға міндетті. Комиссия қолданылған зерттеу тәсілдерін бағалайды, студенттердің оқу-зерттеу үдерісіндегі ілгерілеуін бақылайды, сондай-ақ дипломдық жұмыстың орындалу барысын және оның ауызша қорғалуын қарайды.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Геология саласында тереңдетілген деңгейде зерттеу мәселесін анықтау, оған байланысты мәселелер мен артықшылықтарды талдау.
2. Ғылыми-зерттеу жобасын орындау және аяқтау үшін тиісті зерттеу дағдыларын дамыту және қолдану.
3. Зерттеу жобасын сәтті аяқтағанға дейін және алға қойған мақсаттарға қол жеткізгенге дейін жүзеге асыру және оған жетекшілік ету.
4. Дипломдық жұмысты қорғау комиссиясының алдында ғылыми конференция форматында ауызша баяндама түрінде зерттеу нәтижелерін қорғау.
5. Зерттеу нәтижелерін дипломдық жұмыс және ғылыми конференция форматындағы мақала түрінде ұсыну.

Жер туралы ғылымдар саласындағы магистратура бағдарламасына арналған ГАЖ курсы студенттерді Жер туралы ғылымдарда қолданылатын геокеңістіктік, қашықтан зондтау және геодезиялық түсіру әдістерінің озық практикалық қолдануларымен таныстырады, мұнда құрлықтағы және теңіздегі мұнай-газ, минералдық-шикізат және тау-кен өнеркәсібіне ерекше назар аударылады. Курс геокеңістіктік деректерді жинау әдістерін, олардың сапасын қамтамасыз етуді, өңдеуді, сақтауды, цифрлық картографиялауды, деректерді талдауды және интерпретациялауды тереңдетіп зерделеуге бағытталған, бұл ретте құрлықтағы және теңіздегі мұнай-газ және тау-кен өнеркәсібіне басымдық беріледі. Сондай-ақ курстың маңызды құрамдас бөліктеріне геодезиялық өлшеулердің қағидаттары мен ұшқышсыз ұшу аппараттары (ҰҰА) технологиялары жатады. Курс аясында геокеңістіктік талдауға арналған ашық қолжетімді және коммерциялық бағдарламалық жасақтама пакеттері кеңінен қолданылады.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Жер туралы ғылымдарда қолданылатын геокеңістіктік және геодезиялық деректерді жинау және олардың сапасын қамтамасыз ету.
2. Жер туралы ғылымдар саласындағы озық зерттеулерде қолданылатын геодезиялық бақылауларды және ұшқышсыз ұшу аппараттарын (ҰҰА) пайдалана отырып жүргізілетін бақылауларды жүзеге асыру.
3. Жер туралы ғылымдарға арналған озық цифрлық картографиялық өнімдер мен геовизуализацияларды жасау.

Бұл курс Орталық Азия орогендік белдеуінің (ОАОБ) қалыптасуымен байланысты геология мен тектоникалық үдерістерді қарастыруға арналған, оның ішінде Қазақстан аумағын қамтитын батыс бөлігіне ерекше назар аударылады. Курстың бірінші бөлімі Гималай, Альпілік, Анд, Аппалач және Гренвиль орогендері мысалында әлемдегі ірі орогендердің қалыптасуына кіріспені қамтиды. Бұдан әрі орогендердің түзілуіне қатысатын тектоникалық үдерістерді жалпы талқылау және олардың салыстырмалы талдауы жүргізіледі. Курстың үшінші бөлімі Орталық Азия орогендік белдеуінің сипаттамасын қамтиды: тектоникалық үдерістер, қалыптасу кезеңдері және жіктелуі. Сондай-ақ ОАОБ қалыптасуын түсіндіру үшін ұсынылған әртүрлі тектоникалық модельдер қарастырылады. Төртінші бөлім Қазақстан аумағындағы ороклиндік-тектоникалық үдерістер мен олардың жасына қатысты егжей-тегжейлі ақпаратты қамтиды. Курстың бесінші бөлімі Орталық Азияның негізгі металлогендік провинцияларын қарастырады: Орал белдеуі, Қазақ даласы белдеуі, Қазақтың ұсақ шоқылары белдеуі, Солтүстік Тянь-Шань белдеуі, Оңтүстік Тянь-Шань белдеуі және Памир белдеуі. Осы бөлім аясында кен түрлері, пайдалы компоненттердің құрамы және олардың қалыптасуының генетикалық үдерістері талқыланады. Курстың қорытынды бөлімі Қазақстанның стратегиялық минералдық ресурстарына, соның ішінде литий, кобальт және сирек жер элементтері мен металдарына, сондай-ақ оларды одан әрі игеру перспективаларына арналған.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Әлемнің әртүрлі орогендік белдеулерімен байланысты тектоникалық үдерістерді түсіну.
2. Орталық Азияның геологиясын, оның ішінде жер қыртысы эволюциясының хронологиясы мен үдерістерін сипаттау.
3. Геологиялық жағдайды зерделеу және үлгілерді іріктеу мақсатында Орталық Азияның негізгі металлогендік шет аймақтарына бару.
4. Пайдалы қазбалар кен орындарының сапасын немесе типін бағалау үшін әртүрлі кендердің құрамын анықтау және олардың экономикалық құндылығын түсіндіре білу.

Бұл пән гидрогеологияның кең ауқымды бағыттарын қамтиды, оның ішінде физикалық және химиялық гидрогеология, сондай-ақ жер асты суларын басқару және бағалау мәселелері қарастырылады. Курсты аяқтағаннан кейін студенттер сыни ойлау, қатаң және дербес талдау жүргізу, сондай-ақ жаңа және стандартты емес жағдайларда мәселелерді шешу бойынша негізгі дағдыларды меңгереді. Курс білім алушыларда осы салада жоғары оқу орнынан кейінгі деңгейде тереңдетілген ғылыми зерттеулер жүргізу үшін қажетті мамандандырылған білім мен біліктіліктерді қалыптастыруға бағытталған. Сонымен қатар, ол студенттерді өнеркәсіпте немесе мемлекеттік құрылымдарда кәсіби геолог ретінде жұмыс істеуге дайындайтын бейіндік кәсіби құзыреттерді дамытуға бағытталған.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Дәстүрлі және жаңа тәсілдер мен технологияларды қолдана отырып, жер асты суларының таралуын, қозғалысын және сапасын анықтау.
2. Тиісті әдістер мен сынақтарды қолдану негізінде су ресурстарын басқару контекстінде жер асты суларының қозғалысын, қорларын, қоректенуін және жеңілдеуін бағалау.
3. Жер асты сулары қасиеттерінің қалыптасуына химиялық және биогеохимиялық факторлардың әсерін бағалау.
4. Курс барысында алынған білімді минералдық және/немесе су ресурстары саласындағы маңызды мәселелерді шешу үшін пайдалану, оның ішінде тау-кен өндіру кәсіпорындарының қалдық қоймалары мәселелерін қарастыруда және ластану шлейфтерінің таралуын азайту мен оқшаулауда қолдану.

Курстың мақсаты — геологтарды тау-кен және құрылыс жобаларын бағалау үшін инженерлік геология мен геотехниканың негіздерімен және олардың практикалық қолданылуымен таныстыру, соның ішінде тау-кен қазбаларын, ғимараттарды, тоннельдерді, автомобиль жолдарын және қалдықтарды орналастыруға арналған жерүсті объектілерін жобалау. Курс үш модульден тұрады, олар тау жыныстары механикасын, топырақ механикасын және инженерлік геологияны қамтиды.
Тау жыныстары механикасы модулі жыныстардың физикалық және механикалық қасиеттерін, бүлінбеген жыныс үлгілеріне жүргізілетін стандартты сынақтарды, тау жыныстары массивтерін жіктеу мен сипаттауды қамтиды, сондай-ақ тоннельдер, бұрғылау және кентіректерді қоса алғанда, практикалық жобалардың мысалдарын қарастырады. Топырақ механикасы модулі топырақтардың физикалық және индекстік қасиеттерін, топырақтарға жүргізілетін стандартты сынақтарды және олардың жіктелуін, сондай-ақ еңіс тұрақтылығы мен іргетастар сияқты жобалар мысалдарын талдауды қамтиды. Қорытынды модуль — инженерлік геология — инженерлік-геологиялық ізденістерге, бұрғылауға, далалық сынамалау мен инженерлік-геологиялық карталауға арналған. Курс бойынша бағалау тапсырмаларды орындау, емтихандар, жобалық есептер және презентациялар негізінде жүзеге асырылады.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Тау-кен ісі мен құрылыс саласында қолдану мақсатында топырақтар мен тау жыныстары туралы іргелі білімді талдау.
2. Геологиялық міндеттерді шешу үшін инженерлік геология және геотехника қағидаттарын қолдану.
3. Геотехникалық мәселені тұжырымдау, оны шешу үшін тиісті зерттеу әдістері мен тәсілдерін әзірлеу және іске асыру.
4. Қолданбалы жобалардың экономикалық, құқықтық, әлеуметтік, этикалық, экологиялық және техникалық аспектілерін бағалау және ескеру, сондай-ақ алынған нәтижелерді дәлелді түрде қорғау.
5. Инженерлік міндеттерді шешу барысында геолог рөлінде командада тиімді өзара әрекеттесу, ұжымдық жұмысты жеке жауапкершілікпен үйлестіру.

Бұл курс студенттерді кейінгі тау-кен жұмыстарын талдау үшін қолданылатын (мысалы, өндіруді жоспарлау кезінде) геологиялық блоктық модельдеу үдерісімен таныстырады. Курс аясында JORC кодексіне сәйкес минералдық ресурстарды бағалау мен есептіліктің дәстүрлі және заманауи алгоритмдері қарастырылады, әрбір тәсілдің артықшылықтары мен кемшіліктері талқыланады. Сонымен қатар вариограмма, кригинг, геостатистикалық модельдеу және масштабты өзгерту сияқты кеңінен қолданылатын негізгі геостатистикалық құралдар егжей-тегжейлі зерделенеді.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. Геостатистиканы 3D-модельдеуде практикалық қолдану үшін қажетті деректер құрылымдары мен интеграцияланған технологияларды сипаттау.
2. Ресурстарды есептеудің заманауи әдістемелерін бағалау және кен орнының типі мен күрделілігіне байланысты оңтайлысын таңдау.
3. Блоктық модельді және өндіру функцияларын (тоннаж, борттық құрамнан жоғары орташа құрам және металл мөлшері) есептеуге дайындықты талдау.
4. Ресурстарды бағалау және өндіру функцияларын ықтималдық модельдеу кезінде модельдеу және имитациялық модельдеу әдістерін қолдану.
5. Ресурстарды бағалау кезіндегі белгісіздікті сыни тұрғыдан бағалау және басқару.

Ұңғымаларды каротаждау мен жынысөзекті талдаудың дәстүрлі және заманауи әдістері мен технологияларына шолу. Литологияны анықтау және көмірсутектерді айқындау, сондай-ақ компьютерлік өңдеу мен интерпретацияны қоса алғанда, коллекторлық параметрлерді есептеу үшін каротаждық және жынысөзектік деректерді түсіндіру әдістері. Көмірсутектерді өндіру басталғанға дейін, өндіру барысында және одан кейін ұңғыманың жұмысын бағалау кезінде каротаж және жынысөзек деректерін пайдалану. Қабаттағы көмірсутек қорларын анықтаудың коллекторлық қасиеттерді бағалау параметрлеріне сезімталдығы. Қабаттың меншікті электрлік кедергісін, қанығуын, кеуектілігін және литологиясын анықтау үшін стандартты, арнайы (SCAL) және интеграцияланған жынысөзек пен каротаж деректерін талдау. Спектралдық гамма-каротаж деректері бойынша литология мен стратиграфияны бағалау, ядролық-магниттік резонанс (NMR) деректері бойынша флюидтердің сипаттамасы мен өткізгіштігін анықтау, сондай-ақ ұңғыма қабырғаларын микросканерлеу (FMI) деректері бойынша жұқа қабаттылық, стратиграфиялық және құрылымдық ерекшеліктерді (мысалы, жарықшақтылықты) талдау.

Курс бойынша оқыту нәтижелері
1. SCAL деректері мен интеграцияланған каротаж-жынысөзек деректерін пайдалану арқылы коллектор сипаттамасының сапасын арттыру.
2. Спектралдық гамма-каротаж, ядролық-магниттік резонанс (NMR) және ұңғыма қабырғаларын микросканерлеу сияқты әдістерді қолдана отырып, қабатты бағалау.
3. Карбонатты, терригендік (құмтасты) және тақтатасты коллекторларды каротаждың әртүрлі түрлерінен алынған ақпарат негізінде сипаттау.
4. Берілген қабат бойынша келісілген түсіндірме алу үшін каротаж, жынысөзек және басқа да ұңғыма деректерін интеграциялау.